Επιστημονική – Λατινική ονομασία / Είδος: Aristolochia gigantea

Γένος: Aristolochia

Οικογένεια: Aristolochiaceae
Συχνές ονομασίες: Brazilian Dutchman's pipe, giant pelican flower, birthwort / Αριστολοχία, αμπελοκλάδι, στιβάνια του λαγού.

Αναρριχητικό, καλλωπιστικό, ανθοφόρο φυτό με καρδιόσχημα φύλλα και βελούδινα, μπορντό με λευκά στίγματα, αρωματικά άνθη, δίχως πέταλα, που από πολλούς περιγράφονται ως ανθρώπινο έμβρυο μέσα στη γυναικεία μήτρα. Η καταγωγή του φυτού είναι από τη Νοτ. Αμερική.

Το φυτό παρουσιάζει έναν πολύ ιδιαίτερο μηχανισμό γονιμοποίησης του. Συγκεκριμένα, το δυνατό άρωμα των λουλουδιών του προσελκύει τα έντομα, κυρίως τις μύγες. Η μύγα εισέρχεται στο εσωτερικό του περιάνθιου σωλήνα, ο οποίος είναι καλυμμένος με λεπτές, κατευθυντήρια τριχίδια, που επιτρέπουν την είσοδο στην μύγα αλλά εμποδίζουν την έξοδο της, με αποτέλεσμα η μύγα να παραμένει προσωρινά, παγιδευμένη για 24 περίπου ώρες, εντός του λουλουδιού. Εκεί καθαρίζεται-ξεσκονίζεται από τη γύρη των προηγούμενων φυτών που είχε επισκεφθεί και γεμίζει με τη γύρη της αριστολοχείας. Στη συνέχεια τα τριχίδια χαλαρώνουν, η μύγα απελευθερώνεται και μεταφέρει με το πέταγμα της τη γύρη.

Το φυτό αυτό είναι γνωστό στην Ελλάδα από την αρχαιότητα (5ος π.Χ αιώνας) για τις θεραπευτικές του ιδιότητες κυρίως για γυναικολογικά προβλήματα. Το όνομα του φυτού έχει ελληνική προέλευση και, συγκεκριμένα,  προέρχεται από τις λέξεις άριστος + λοχεία, δηλαδή καλός τοκετός και αναφέρεται στη παραδοσιακή χρήση του φυτού στην πρόκληση τοκετού. Ο Διοσκουρίδης το αναφέρει ως «αριστολοχία» κι αναφέρεται στην ιδιότητα του φυτού να διευκολύνει τον τοκετού αλλά κι ως αντίδοτο της τσουκνίδας. Αντίστοιχα, το λαϊκό όνομα του στην αγγλική γλώσσα είναι birthwort, που σημαίνει το βότανο της γέννας.
Σήμερα, η σύγχρονη επιστήμη αναφέρει ότι πρόκειται για δηλητηριώδες φυτό. Τα φύλλα του είναι τοξικά για τις προνύμφες των πεταλούδων και κατά συνέπεια αποτελούν δηλητηριώδη τροφή και για τα πτηνά. Το αριστολοχικό οξύ που περιέχει το φυτό είναι επιβλαβές και για τον ανθρώπινο οργανισμό.

*Ο Βοτανικός Κήπος «Ζέλιος Γη» δε φέρει ευθύνη για τυχόν παρενέργειες από τη χρήση – κατανάλωση των φυτών και βοτάνων . Σας συστήνουμε να συμβουλεύεστε πάντοτε το θεράποντα ιατρό σας πριν προβείτε στη χρήση οποιουδήποτε φαρμακευτικού φυτού.